1838 (Hicri 1254) tarihli BOA NFS.d 3536, Kırşehir kazasının müslim erkek nüfusunu kaydeder. Köy bu defterde Karye-i Merdeşe başlığıyla yer alır. Kadın nüfus bu deftere dahil değildir; buradaki kayıt sayısı köyün toplam nüfusu olarak kullanılamaz.
Merdeşe bölümü nerede başlıyor, nerede bitiyor?
Merdeşe bölümü img-173’ün sol yarımında başlar, img-177’nin sağ yarımında biter; yazma s.377–384 arasında 114 erkek kaydı içerir.
İlk incelemedeki yaklaşık 33 sayfalık kapsam komşu köy sayfalarını da içeriyordu. Bölüm sınırı sonraki çalışmada düzeltildi: Merdeşe yazma s.384’te biter; img-177’nin sol yarımında, yazma s.385’te başka bir köy başlar.
Güncel okuma envanteri
| Ölçü | Sonuç |
|---|---|
| İncelenen kayıt hücresi | 114 |
| Ad okuması bulunan ve kaynak grubunda kartı olan kayıt | 108 |
| Bunların içinde adı şüpheli işaretli kayıt | 24 |
| Adı henüz okunamayan kayıt | 6 |
Filigransız yüksek çözünürlüklü nüsha Ağustos 2026’da temin edildi. 108 ad okumasının 24’ü çizelgede şüpheli işaretlidir; okunamayan altı ad tahminle tamamlanmadı. Son hâne numarası 115’tir; bu, 115 ayrı hane sayıldığı anlamına gelmez.
İncelendi, doğrulandı demek değildir. Bu sayılar mevcut araştırma çizelgesinin envanteridir. Okumalar insan doğrulaması bekler; şüpheli adlar soru işaretleriyle korunur. Altı okunamayan ad için tahminle kişi kartı açılmadı.
İlk 15 haneye dayanan pilot tablo, sonraki okumaların gerisinde kaldığı için bu yazıdan çıkarıldı. Güncel kayıtlar Merdeşe 1838 kaynak grubunda, bağlantı araştırması ise kopuk halkalar yazısında izlenebilir.
Defter nasıl okunuyor?
Kayıtlarda eşkâl, ad, baba adı ve yaş gibi bilgiler bulunur. Bir numaralı kayıt köy imamını belirtir. Yaştan hesaplanan doğum yılları yaklaşık değerlerdir. Hâne etiketleri, hücre sayısı ve ayrı aile sayısı aynı ölçü değildir: çizelgede son etiket 115 olduğu halde 114 kayıt hücresi vardır.
Adı okumak ile soy bağını kanıtlamak farklı işlerdir
Bir kişinin adını okuyabilmek, onu bugünkü bir sülaleye bağlamaz. 1838, 1840–41 ve 1845 defterleri farklı kayıt düzenlerine sahiptir; aynı ad veya hâne numarası tek başına kişi eşleşmesi sayılmaz. Baba adı, yaş, akrabalık ifadesi ve diğer belgeler birlikte değerlendirilir.
Okuma denemeleri yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış araştırma kayıtlarıdır; uzman/insan doğrulaması tamamlanmış transkripsiyon olarak sunulmaz. Yeni bir okuma veya aile bağlantısı önerisi katkı sayfasından kaynağıyla iletilebilir.
Kaynak ve yöntem notu
BOA NFS.d 3536, Kırşehir kazası müslim nüfus defteri, H.1254 / M.1838. Merdeşe: img-173 sol yarım → img-177 sağ yarım; yazma s.377–384. Filigransız yüksek çözünürlüklü nüsha Ağustos 2026’da temin edildi. 114 hücrelik araştırma çizelgesi ile kaynak grubundaki 108 kart hücre kimlikleri üzerinden karşılaştırılmıştır. Bu kontrol okuma doğruluğunun paleografik onayı değildir.
Yayımlanmış yorumlar
Yorumlar yükleniyor…