Neden birden fazla kaynak gerekir?
1840'lı yıllardaki nüfus defterleri ile 1881–1883 Atik Nüfus Kütükleri arasında her köy için kesintisiz tek bir defter serisi bulunmayabilir. Bu nedenle araştırma, ana nüfus kütüklerini yerel yoklama ve vukuat kayıtlarıyla; gerektiğinde şer'iye, askerlik, tapu ve vergi belgeleriyle birlikte yürütür.
Bu rehber belirli bir aileyi yayımlamaz. Yaklaşık doğum yılları yalnız adayları daraltmak için kullanılır ve belge görülmeden kesin tarih sayılmaz.
1. 1881–1905 için Atik ve Esas kütükler
İlk hedef 1881–1883 Atik Nüfus Kütüğü, ikinci hedef 1904 Genel Nüfus Yazımı Esas Kütüğü ve bunlara bağlı Sicil-i Vukuat kayıtlarıdır. Atik kayıtlar kadın ve erkekleri köy, hane ve aile düzeninde birlikte gösterebilir. Esas kütük ve vukuat kayıtları doğum, ölüm, evlilik ve nakil bağlarını sürdürür.
Bu kayıtlar kişisel veri niteliğindedir. Talep, NVİ kuralları uyarınca kayıt sahibi veya alt-üst soy yetkisiyle yapılır. Siteye yalnız vefat ettiği doğrulanan kişilerin kaynaklı tarihî bilgileri aktarılır; yaşayan kayıtlar kamuya açılmaz.
2. Devlet Arşivleri NFS fonu nasıl taranır?
Özel Arama ekranında şu filtrelerle ayrı aramalar yapılır:
- Arşiv: Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi
- Fon:
NFS — Nüfus Defterleri - Tarih türü: Miladi
- Başlangıç:
1845 - Bitiş:
1883
Yer adı katalog özetine yazılmamış olabileceği için aramalar tek tek yürütülür:
Kırşehir kazası müslim nüfus yoklama defteriKırşehir sancağı nüfus yoklamaKaman kazası nüfusMerdeşe,Merdese,Merdeşeli,Müreddese- Osmanlıca ad biçimi
مردشه
Özellikle yoklama defteri, vukuat defteri, doğum ve ölüm yoklaması, nakil veya gelen-giden kayıtları, mufassal nüfus defteri ve icmal nüfus defteri ifadeleri aranır.
Katalogda köy adı çıkmazsa bütün Kırşehir ve Kaman adaylarının fihristleri kontrol edilir. Bir sonuç ancak defter künyesi, görüntü numarası, sayfa ve köy başlığı birlikte görüldüğünde doğrulanır.
3. 1880 sonrası Kırşehir şer'iye sicilleri
Şer'iye sicilleri nüfus kütüğü değildir fakat iki kuşağı bağlayabilecek tamamlayıcı bilgiler verebilir:
- tereke ve miras kayıtları
- vasi tayini
- evlilik ve mehir kayıtları
- arazi satışı ve intikal
- kişi adıyla birlikte baba adı
- köy, hane, lakap ve sülale adı
Özellikle tereke kayıtlarında mirasçılar birlikte sayılabildiği için baba-çocuk ve eş bağlantıları araştırılabilir. Yine de aynı ad tek başına soy kanıtı kabul edilmez.
4. 1845–1881 boşluğunu destekleyen kaynaklar
Nüfus yoklaması bulunamazsa araştırma şu kaynaklarla genişletilir:
- TKGM tapu zabıt ve hasılat defterleri
- askerlik ve kur'a yoklama kayıtları
- Kırşehir şer'iye sicilleri
- vergi, emlak ve arazi intikal kayıtları
- 1871–1907 Ankara Vilayeti salnameleri
Bu belgelerde baba adı, yaklaşık yaş, lakap, köy, hane komşuluğu ve arazi tarifi birlikte karşılaştırılır. Tapu veya vergi kaydı tek başına bugünkü mülkiyet hakkı anlamına gelmez.
Doğrulama ölçüsü
İki kayıt ancak adın yanında baba adı, yaş veya doğum yılı, köy, lakap ve hane çevresi yeterince uyuştuğunda aynı kişi adayı yapılır. Çelişki varsa bilgi birleştirilmez ve “araştırılıyor” durumunda tutulur.
Yayımlanmış yorumlar
Yorumlar yükleniyor…